Ana Sayfa / Blog / Alt Takım

Alt takım nadiren bir anda bozulur. Neredeyse her zaman önce konuşur: bir takırtı, bir gıcırtı, direksiyonda tarif edilemeyen bir gevşeklik. Sorun şu ki bu sesler birbirine benzer ve sürücü kısa sürede sese alışır. Alışmak, sesin geçtiği anlamına gelmez; sadece artık fark edilmediği anlamına gelir. Bu yazıda alt takımın en sık verdiği uyarıları ve bir sesin hangi yönde teşhis edildiğini anlatıyoruz.

Sesi tarif etmek teşhisin yarısıdır

Servise "araç ses yapıyor" demek, doktora "ağrım var" demek gibidir. Ustaya yardımcı olan üç bilgi vardır ve bunları not almanız teşhis süresini gerçekten kısaltır:

• Ses ne zaman çıkıyor? Bozuk yolda mı, kasis geçerken mi, viraja girerken mi, fren yaparken mi, yoksa hıza bağlı olarak sürekli mi?
• Nereden geliyor? Ön mü arka mı, sağ mı sol mu?
• Neye bağlı değişiyor? Direksiyon kırınca artıyor mu, hız artınca frekansı yükseliyor mu, fren pedalına basınca duruyor mu?

Bozuk yolda takırtı

Kasis, rögar kapağı veya taş döşeli yolda duyulan metalik takırtı, alt takım şikayetlerinin en yaygınıdır. Bu ses tipik olarak bir yerde boşluk oluştuğuna işaret eder: yorulmuş bir salıncak burcu, aşınmış bir rotil, kopmuş bir z rotu (denge çubuğu bağlantı çubuğu) veya gevşemiş bir amortisör üst yatağı. Hafif ve iki taraflı takırtılarda z rotları sık rastlanan bir kaynaktır; daha tok, daha derinden gelen tek taraflı seslerde salıncak burcu ve rotil öne çıkar. Bunları birbirinden ayırmak kulakla değil, aracı kaldırıp parçaya kuvvet uygulayarak boşluk aramakla mümkün olur.

Virajda yatma ve gövdenin savrulması

Denge çubuğu ve bağlantıları görevini yapmadığında araç viraja girdiğinde beklenenden fazla yatar. Bu, ses vermeden de gelişebilen bir belirtidir ve sürücü genellikle bunu "araç eskidi" diye açıklar. Oysa çubuğun bir ucundaki bağlantı kopmuşsa sistem tek başına çalışamaz hale gelir. Yol tutuşundaki bu kayıp, özellikle yağmurlu havada ve ani şerit değiştirmede önem kazanır.

Gıcırtı ve ötme

Genellikle kauçuk kaynaklıdır. Kurumuş, sertleşmiş burçlar hareket ederken sürtünerek gıcırdar. Bu ses çoğunlukla düşük hızda, yavaş kasis geçerken duyulur ve hava sıcaklığına göre değişebilir; soğukta artması sık görülen bir durumdur. Gıcırtı tek başına acil bir tehlike anlamına gelmese de burcun ömrünü doldurmaya başladığının habercisidir.

Hıza bağlı uğultu

Hız arttıkça yükselen, uçak sesine benzeyen sürekli uğultu, çoğu araçta tekerlek rulmanının aşındığına işaret eder. Ayırt edici bir belirti vardır: geniş bir yolda direksiyonu hafifçe sağa ve sola yatırdığınızda ses şiddeti değişir. Bunun nedeni, aracın ağırlığının bir tarafa aktarılmasıyla aşınan rulmandaki yükün artıp azalmasıdır. Aynı uğultu bazen düzensiz aşınmış bir lastikten de gelebilir; bu yüzden teşhis edilmeden parça değiştirilmemelidir.

Direksiyonda oynama ve düz yolda kararsızlık

Düz bir yolda araç sürekli küçük düzeltmeler istiyorsa, direksiyonun ortasında "boş" bir bölge hissediyorsanız, bu genellikle direksiyon-tekerlek zincirindeki bir boşluktandır: rot başı, rotil veya rot mili bağlantıları. Bu belirti, ön düzen ayarının da bozulduğunu düşündürür. Önemli bir nokta şudur: alt takımda boşluk varken yapılan ön düzen ayarı kalıcı olmaz. Önce boşluk giderilir, sonra ayar yapılır.

Titreşim

Belirli bir hız aralığında direksiyonda hissedilen titreşim çoğunlukla balans kaynaklıdır. Ancak titreşim koltuktan geliyorsa arka tekerlekler, frende belirginleşiyorsa fren diski gündeme gelir. Aşınmış alt takım parçaları titreşimi doğrudan üretmez ama mevcut bir titreşimi bastıramadığı için belirginleştirir.

Düzensiz lastik aşınması: sessiz kanıt

Alt takımın en güvenilir belirtisi hiç ses çıkarmaz. Lastiğin iç veya dış omzunun tek taraflı yenmesi, sırtta tırtıklı bir dokunun oluşması, sağ ve sol lastiklerin farklı hızda aşınması; bunların hepsi geometrinin ya da süspansiyon kontrolünün bozulduğunu söyler. Lastiklerinizi elinizi sırtları üzerinde gezdirerek kontrol edin; düzgün bir lastik pürüzsüz, bozuk geometrideki bir lastik testere dişi gibi hissedilir. Bu belirti kritiktir çünkü lastik parası, bir burç parasından her zaman daha pahalıdır.

Bunları görmezden gelmenin sonucu

Alt takım arızaları birikimlidir. Küçük bir boşluk, komşu parçalara olması gerekenden fazla yük bindirir; o parça da yorulur. Sonuçta tek bir burç yerine daha büyük bir onarım gerekir. Daha ciddisi, ileri seviyede aşınmış bir rotil veya rot başı, güvenlik unsurudur; boşluk büyüdükçe direksiyon hakimiyeti azalır.

Alt takım seslerinin marka ve modele göre farklı kaynaklardan gelebileceğini, bu yüzden internetteki tarife göre parça değiştirmenin sıkça yanlış sonuç verdiğini belirtmek gerekir. Doğru yol, aracı kaldırıp boşluk kontrolü yapmaktır. Aracınızda bu belirtilerden birini fark ettiyseniz alt takım kontrolü için randevu alabilirsiniz.